Gerechtsdeurwaarders komen tijdens huisbezoeken regelmatig in contact met mensen bij wie meer speelt dan één openstaande rekening. Een betalingsachterstand kan onderdeel zijn van bredere financiële problemen die nog niet bekend zijn bij de gemeente of schuldhulpverlening.
Uit een pilot naar ketenverwijzing bij schuldenproblematiek blijkt dat de gerechtsdeurwaarder een aanvullende route naar hulp kan bieden. Bijna de helft van de mensen die na een verwijzing met de gemeente in gesprek kwam, was nog niet eerder bekend bij schuldhulpverlening of vroegsignalering.1
De resultaten onderstrepen het belang van persoonlijk contact. Een gerechtsdeurwaarder kan tijdens een gesprek signalen herkennen, hulp bespreekbaar maken en iemand met toestemming in contact brengen met de gemeente.
Ketenverwijzing betekent dat een gerechtsdeurwaarder tijdens een huisbezoek niet alleen naar de openstaande vordering kijkt. Er wordt ook nagegaan of iemand zijn financiële situatie nog zelfstandig kan oplossen.
Wanneer er signalen zijn van bredere schuldenproblematiek, kan de gerechtsdeurwaarder uitleggen welke hulp beschikbaar is. Wanneer de betrokkene daarvoor toestemming geeft, worden de contactgegevens doorgegeven aan de gemeente. De gemeente neemt vervolgens zelf contact op om de situatie verder te bespreken.dit is alleen bij onze huurpraktijk
De gerechtsdeurwaarder neemt daarmee niet de rol van schuldhulpverlener over. De taak bestaat uit het herkennen van signalen, het openen van het gesprek en het gericht doorverwijzen naar de juiste organisatie.
De pilot werd uitgevoerd door acht gerechtsdeurwaarderskantoren en zes gemeenten. Daarbij waren de gemeenten Amsterdam, Breda, Den Haag, Helmond, Nijmegen en Weert betrokken. Ook de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders en de ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Justitie en Veiligheid werkten aan de pilot mee.
Het onderzoek werd uitgevoerd door het lectoraat Schulden en Incasso van Hogeschool Utrecht. Hiervoor zijn gegevens van 459 huisbezoeken onderzocht. Daarnaast zijn gerechtsdeurwaarders, deelnemers aan de pilot en ervaringsdeskundigen geïnterviewd.2
Tijdens de huisbezoeken onderzochten gerechtsdeurwaarders of de persoon met schulden zijn situatie nog zelfstandig kon oplossen. In ongeveer de helft van de gesprekken waarin een goede inschatting mogelijk was, zagen zij signalen dat gemeentelijke schuldhulpverlening passend kon zijn.
Van deze groep stond bijna de helft open voor een verwijzing. Uiteindelijk kwamen 47 mensen daadwerkelijk met de gemeentelijke schuldhulpverlening in gesprek. Dat is ongeveer een kwart van de mensen voor wie een verwijzing volgens de gerechtsdeurwaarder zinvol leek.3
Een belangrijk resultaat is dat bijna de helft van deze 47 mensen nog niet bekend was bij schuldhulpverlening of vroegsignalering. De gerechtsdeurwaarder bereikte dus mensen die via bestaande signaleringsroutes nog buiten beeld waren gebleven.4
In een administratief dossier is niet altijd zichtbaar waarom iemand niet betaalt. Tijdens een persoonlijk gesprek kan meer duidelijk worden over de financiële en persoonlijke situatie.
Mensen met problematische schulden vragen niet altijd zelf om hulp. Schaamte, onzekerheid of wantrouwen kunnen daarbij een rol spelen. Ook komt het voor dat mensen denken dat zij hun situatie nog zelfstandig kunnen oplossen, terwijl de schulden ondertussen verder oplopen.
Een gesprek aan de deur kan helpen om die drempel te verlagen. De gerechtsdeurwaarder kan vragen stellen, uitleg geven en duidelijk maken welke ondersteuning beschikbaar is.
Dat betekent niet dat de openstaande vordering verdwijnt. Het betekent wel dat er eerder zicht kan ontstaan op een oplossing die rekening houdt met de volledige financiële situatie.
Ketenverwijzing is niet hetzelfde als vroegsignalering. Bij vroegsignalering melden vaste-lastenpartners, zoals verhuurders, zorgverzekeraars en energie- of drinkwaterbedrijven, betalingsachterstanden bij de gemeente.
Ketenverwijzing vindt doorgaans op een later moment plaats. De vordering bevindt zich dan al in een gerechtelijke fase en de gerechtsdeurwaarder heeft persoonlijk contact met de betrokkene.
Juist daardoor kan ketenverwijzing een aanvulling zijn op bestaande vroegsignaleringsroutes. De gerechtsdeurwaarder kan mensen bereiken bij wie de problemen niet eerder zijn herkend of die nog niet op een eerder hulpaanbod hebben gereageerd.
De gerechtsdeurwaarder bevindt zich op een bijzondere plaats binnen de schuldenketen. Aan de ene kant is er de opdracht om een rechtsgeldige vordering uit te voeren. Aan de andere kant moet een gerechtsdeurwaarder onafhankelijk, zorgvuldig en onpartijdig handelen.
Dat betekent dat er aandacht is voor het belang van de opdrachtgever én voor de omstandigheden van de persoon met schulden.
Binnen ketenverwijzing bestaat de rol van de gerechtsdeurwaarder uit:
De verantwoordelijkheid voor de schuldhulpverlening blijft bij de gemeente of de betrokken hulpverlenende organisatie.
Een verwijzing heeft alleen effect wanneer de betrokken organisaties goed samenwerken. Binnen de pilot was het uitgangspunt dat de gemeente na een verwijzing snel contact opnam.
Dat is belangrijk omdat iemand tijdens het gesprek met de gerechtsdeurwaarder bereidheid kan tonen om hulp te aanvaarden. Wanneer de opvolging vervolgens te lang duurt, kan dat vertrouwen of momentum weer verdwijnen.
Duidelijke afspraken over verantwoordelijkheden, gegevensoverdracht en opvolging zijn daarom belangrijke voorwaarden voor een succesvolle aanpak.
Bij BoitenLuhrs Incasso | Gerechtsdeurwaarders geloven wij in heldere communicatie en een zorgvuldige benadering. Wij komen op voor de gerechtvaardigde belangen van onze opdrachtgevers en houden tegelijkertijd oog voor de situatie van de persoon die moet betalen.
Wanneer signalen wijzen op bredere financiële problemen, is het belangrijk dat deze worden herkend en bespreekbaar worden gemaakt. Een gerichte verwijzing naar passende hulp kan verdere escalatie helpen voorkomen en bijdragen aan een duurzamere oplossing.
Heeft uw organisatie te maken met een achterstallige betaling? Wacht dan niet te lang met opvolging. Hoe langer een factuur openstaat, hoe kleiner de kans dat deze snel wordt betaald. Door een dossier tijdig uit handen te geven aan BoitenLuhrs, vergroot u de kans op een effectieve oplossing. Als incasso- en gerechtsdeurwaarderskantoor kunnen wij snel schakelen, duidelijk contact leggen met de debiteur en waar nodig passende vervolgstappen ondernemen.
Bronnen
